De werkpraktijk:
drie perspectieven op het dagelijks werk
Het dagelijkse werk ontstaat in de wisselwerking tussen de mens en de context waarin het werk plaatsvindt.
Hoe mensen hun werk uitvoeren, ervaren en organiseren wordt beïnvloed door wie zij zijn en door de sociale, fysieke en digitale omgeving waarin zij werken. Deze factoren staan niet op zichzelf. Ze beïnvloeden elkaar voortdurend.
UNIQ MINDS onderzoekt deze wisselwerking om te begrijpen hoe de context van werk doorwerkt in het dagelijkse werk en wat daarvan de impact is op mensen, teams en organisaties.
Van context van dagelijks werk
Achter ieder organisatievraagstuk zit uiteindelijk het dagelijkse werk.
Wat doen mensen daadwerkelijk? Hoe werken zij samen? Welke keuzes maken zij? Wat helpt hen om hun werk goed te doen en wat belemmert hen? Hoe ervaren zij hun werk en hun omgeving?
Om deze vragen te begrijpen, kijken we niet naar één factor afzonderlijk. We onderzoeken de verschillende elementen die samen de context van het werk vormen waarin het dagelijkse werk plaatsvindt.
Sociale werkomgeving
De sociale context waarin het werk plaatsvindt. Teams, collega’s, leidinggevenden, samenwerking, communicatie en cultuur bepalen mede hoe het dagelijkse werk vorm krijgt.
Fysieke werkomgeving
De fysieke omgeving waarin het werk plaatsvindt. Gebouw, ruimtes, werkplekken, inrichting, akoestiek, klimaat en voorzieningen vormen de fysieke context van het werk.
Digitale werkomgeving
De digitale middelen waarmee het werk wordt uitgevoerd. Systemen, applicaties, digitale communicatie, AI en andere technologie die het werk ondersteunen.
De drie perspectieven
Werk ontstaat in de wisselwerking tussen de sociale, fysieke en digitale werkomgeving.
1) Sociale werkomgeving
Met wie wordt het werk gedaan?
Werk vindt vrijwel nooit volledig individueel plaats. Collega’s, teams, leidinggevenden en de organisatiecultuur bepalen mede hoe mensen samenwerken, communiceren en keuzes maken.
De sociale werkomgeving kan werk ondersteunen, maar ook spanning, afstemming of belemmeringen veroorzaken.
Binnen dit perspectief kunnen we bijvoorbeeld kijken naar:
- samenwerking
- teams
- leiderschap
- communicatie
- cultuur
- sociale veiligheid
- informele interactie
- onderlinge afhankelijkheid
We kijken daarbij niet alleen naar hoe samenwerking formeel is georganiseerd, maar vooral naar hoe mensen daadwerkelijk met elkaar werken.
2) Fysieke werkomgeving
Waar vindt het werk plaats?
De fysieke omgeving vormt een belangrijk onderdeel van de context waarin mensen werken. Ruimtes, werkplekken, inrichting en gebouwcondities kunnen bepaalde activiteiten ondersteunen of juist bemoeilijken.
Binnen dit perspectief kunnen we bijvoorbeeld kijken naar:
- gebouwen en ruimtes
- werkplekken
- inrichting
- akoestiek, licht en klimaat
- voorzieningen
- gebruik
- bezetting
- beleving
Daarbij gaat het niet alleen om hoe een gebouw of werkplek is ontworpen, maar vooral om hoe de omgeving daadwerkelijk wordt gebruikt en ervaren in het dagelijkse werk.
3) Digitale werkomgeving
Waarmee wordt het werk uitgevoerd?
Een steeds groter deel van het dagelijkse werk vindt plaats met behulp van digitale technologie. Applicaties, informatievoorziening, communicatiemiddelen en nieuwe technologie beïnvloeden hoe mensen hun werk uitvoeren en samenwerken.
Binnen dit perspectief kunnen we bijvoorbeeld kijken naar:
- digitale werkplekken
- applicaties en systemen
- informatievoorziening
- digitale communicatie
- digitale samenwerking
- AI
- automatisering
- technologische ondersteuning
De vraag is niet alleen welke technologie beschikbaar is, maar wat mensen er daadwerkelijk mee doen en wat technologie verandert in het dagelijkse werk.
De perspectieven beïnvloeden elkaar
De drie perspectieven zijn geen afzonderlijke werelden.
Een verandering in technologie kan bijvoorbeeld invloed hebben op samenwerking. Een andere manier van samenwerken kan vervolgens gevolgen hebben voor de inrichting van de fysieke werkomgeving. En dezelfde verandering kan voor verschillende mensen heel anders uitpakken.
Een vraagstuk over hybride werken laat dit goed zien. Hybride werken gaat niet alleen over waar iemand werkt, maar raakt bijvoorbeeld ook:
- de behoeften en werkstijlen van mensen;
- de manier waarop teams samenwerken;
- leiderschap en werkafspraken;
- de fysieke werkomgeving;
- digitale hulpmiddelen en communicatie.
Daarom onderzoeken we vraagstukken altijd in hun samenhang wanneer de praktijk daar aanleiding toe geeft. Juist de wisselwerking maakt zichtbaar waarom een bepaalde context in de praktijk wel of niet werkt. Door te onderzoeken wat er daadwerkelijk gebeurt in het dagelijkse werk, wordt zichtbaar waar de context ondersteunt, waar zij belemmert en waar verschillen ontstaan.
Het dagelijks werk ontrafelen
Om de impact van de context van werk te begrijpen, kijken we niet alleen naar de context zelf.
We onderzoeken ook wat er tussen die context en de uiteindelijke uitkomst gebeurt.
Daarvoor werkt UNIQ MINDS vanuit een input–throughput–output-model:
input
De context van werk
De mens en de sociale, fysieke en digitale werkomgeving vormen samen de omstandigheden waarbinnen het dagelijkse werk plaatsvindt.
Troughput
Het dagelijkse werk
Binnen deze context voeren mensen activiteiten uit, maken ze keuzes, werken ze samen, gebruiken ze technologie en passen ze zich aan hun omstandigheden aan.
output
De impact
De manier waarop het werk plaatsvindt heeft gevolgen voor mensen, teams en organisatie. Bijvoorbeeld voor werkbeleving, samenwerking en prestaties.
Context → werkpraktijk → impact
Door deze niveaus met elkaar te verbinden ontstaat inzicht in wat er speelt, waar patronen vandaan kunnen komen en welke betekenis dat heeft voor het vraagstuk.
Thema’s lopen over de perspectieven heen
De perspectieven geven structuur, maar de werkelijkheid laat zich niet altijd in één vakje plaatsen.
Thema’s zoals AI, hybride werken, organisatieverandering, samenwerking, talentgericht werken en werkomgeving kunnen meerdere perspectieven tegelijk raken.
Zo kan AI vanuit het perspectief van technologie worden onderzocht, maar ook vragen oproepen over de manier waarop mensen hun werk uitvoeren, hoe taken worden georganiseerd en hoe samenwerking verandert.
Organisatieverandering kan gevolgen hebben voor alle vier de perspectieven.
En hybride werken raakt zowel de mens als de sociale, fysieke en digitale werkomgeving.
De perspectieven zijn daarom geen vaste categorieën waarbinnen vraagstukken moeten passen. Ze helpen om te bepalen welke factoren relevant zijn om de werking van het dagelijkse werk te begrijpen.
Teams, verschillen en neurodiversiteit
Het dagelijks werk wordt uitgevoerd door mensen die samenwerken in teams. Daarbij verschillen mensen in hun talenten, werkstijlen, behoeften en manieren van informatie verwerken. Wat voor de één goed werkt, kan voor een ander juist een belemmering vormen.
Dat wordt extra zichtbaar bij organisatiekeuzes rond bijvoorbeeld technologie, hybride werken, werkorganisatie of werkomgeving. Een verandering die voor de organisatie logisch lijkt, kan verschillende gevolgen hebben voor verschillende mensen en teams.
UNIQ MINDS heeft daarom bijzondere aandacht voor neurodiversiteit en verschillen tussen mensen. Niet om mensen in hokjes te plaatsen, maar om beter te begrijpen waarom dezelfde omstandigheden verschillend kunnen uitpakken.
Teams vormen daarbij een belangrijk niveau van analyse. In teams komen de sociale, fysieke en digitale werkomgeving, de kenmerken van mensen en de inrichting van het werk samen. Hier wordt zichtbaar hoe mensen samenwerken, taken verdelen, communiceren, kennis delen en omgaan met onderlinge afhankelijkheden.
Door deze verschillen mee te nemen in onderzoek ontstaat een genuanceerder beeld van het dagelijks werk: wat werkt, voor wie, onder welke omstandigheden en met welk effect?
Van inzicht naar betekenis
UNIQ MINDS onderzoekt niet alleen wat er gebeurt, maar ook wat de onderzoeksresultaten betekenen binnen de context van het werk.
We zoeken naar patronen, verschillen en mogelijke verbanden. We verbinden onderzoeksresultaten met de praktijk en maken onderscheid tussen wat daadwerkelijk uit de gegevens blijkt en wat slechts een aanname of mogelijke verklaring is.
Zo ontstaat inzicht in:
- wat er in het dagelijkse werk gebeurt;
- welke factoren daarop van invloed zijn;
- hoe verschillende perspectieven elkaar beïnvloeden;
- welke impact daarvan zichtbaar is;
- en waar ruimte ligt voor verbetering of verandering.
Werk begrijpen. Impact duiden.
Meer lezen over onderzoek naar de context van werk
Een vraagstuk over de context van werk?
Wil je begrijpen hoe de context van werk doorwerkt in het dagelijkse werk?
UNIQ MINDS helpt om het vraagstuk scherp te krijgen, onderzoek passend in te richten en resultaten te vertalen naar betekenisvolle inzichten.