Collega’s kletsen naast je, ergens wordt gebeld, een video-overleg klinkt door de ruimte… Stilte lijkt ver te zoeken. Je zet je noise-cancelling koptelefoon op—klik—en de wereld wordt stil. Even geen prikkels. Maar lost dit het probleem echt op?
We beleven drukte verschillend
Voor sommigen is het dagelijkse realiteit: continu op zoek naar een moment van rust, weg van de drukte en prikkels. Anderen merken het nauwelijks op. Onderzoek van het CFPB laat zien dat we verschillend reageren op drukte. De ervaring van drukte is subjectief. Hoe je het ervaart, hangt af van fysieke, sociale en persoonlijke factoren. Waar de één floreert in een levendige omgeving, wil de ander het liefst ontsnappen.
De kantoortuin: een uitdaging voor prikkelgevoelige medewerkers
Open kantoren brengen geluid, afleiding en een gebrek aan privacy met zich mee. Dit verlaagt de concentratie en verhoogt stress. Voor prikkelgevoelige medewerkers is dit extra belastend, omdat ze geluiden, bewegingen en andere prikkels intenser ervaren en verwerken. Vooral mensen met neurodiverse kenmerken, zoals autisme, ADHD of hoogsensitiviteit, hebben hier vaker last van—net als medewerkers met PTSS.
Hoe gaan we om met prikkels?
Iedereen zoekt manieren om prikkels te beheersen. Wie de keuze heeft, werkt vaker thuis—een vorm van vermijden. Anderen grijpen naar een noise-cancelling koptelefoon, een veelgebruikt copingmechanisme. Als het werkt, helpt het tegen overprikkeling. Maar als het niet het gewenste effect heeft, kan het juist extra stress opleveren. Soms kunnen we ons kranig weren tegen prikkels, maar vaak genoeg ook niet.
Helpt noise-cancelling echt?
Een noise-cancelling koptelefoon kan prettig aanvoelen, maar onderzoek toont aan dat het geen meetbare invloed heeft op productiviteit of concentratie. Andere factoren, zoals de afstand tot de geluidsbron, het soort taak en persoonlijke eigenschappen, spelen ook allemaal een rol. Bovendien roept langdurig gebruik vragen op, vooral bij mensen die extra gevoelig zijn voor geluid. Na het afzetten kan omgevingsgeluid zelfs intenser binnenkomen. Of noise-cancelling écht een oplossing is, valt dus nog te bezien. Meer onderzoek is nodig.
Meer dan geluid
Is noise-cancelling dé oplossing voor de vele prikkels die binnenkomen? Misschien even, maar alleen voor geluid. Ons menselijke zintuigelijke systeem en sensorische informatieverwerking gaat verder dan alleen gehoor. Onze zintuigen verwerken ook zicht, tast, geur en smaak en dit speelt allemaal een rol in hoe we onze omgeving ervaren. Er zijn dus heel wat prikkels en bronnen van prikkels om ons heen. Minder geluid betekent niet automatisch meer rust. Bewegingen, fel licht of sterke geuren kunnen net zo goed voor afleiding zorgen.
Zorg voor rust in plaats van stilte
In plaats van stilte zouden we moeten streven naar échte rust. Dat vraagt om meer dan alleen minder geluid. We moeten kijken naar de bron van prikkeling en onderzoeken hoe we deze situatie kunnen verbeteren. In veel gevallen binnen een bestaande werkomgeving. De werkomgeving is vaak namelijk al bepaald—gebouwen zijn ontworpen, ruimtes ingedeeld, werkplekconcepten zijn gekozen en uitgerold. Maar binnen die kaders is veel mogelijk om werkplekken prikkelvriendelijker te maken.
De sleutel? Maatwerk. Elke medewerker heeft andere behoeften en elke werkomgeving en organisatiecontext is weer anders. Door samen te kijken naar slimme oplossingen, creëren we een werkomgeving die prikkelvriendelijk is.
Samen maken we de werkplek prikkelvriendelijker
Niet alleen de inrichting van een kantoor bepaalt hoeveel prikkels we ervaren—ook ons eigen gedrag speelt een grote rol. Waar voeren we onze gesprekken? Waar bellen we? Waar houden we video-overleg? Door hier bewust mee om te gaan en open te praten over elkaars behoeften, kunnen we samen een meer prikkelvriendelijke werkomgeving creëren. Kleine aanpassingen maken al een groot verschil.
UNIQ MINDS denkt graag mee
Ik help organisaties bij het creëren van een werkomgeving die werkt voor prikkelgevoelige medewerkers. Door gesprekken en analyses brengen we uitdagingen in kaart en onderzoeken we de mogelijkheden voor optimalisatie. Met advies voor een mensgerichte werkomgeving en een co-creatieve aanpak zoeken we samen naar oplossingen die passen bij de organisatie én de mensen die er werken.
Geraadpleegde bronnen
-
- Asselineau, A., Grolleau, G. en Mzoughi, N. (2024). Quiet environments and the intentional practice of silence: Toward a new perspective in the analysis of silence in organizations, Industrial and Organizational Psychology, 17, 326–340.
- Bergefurt, L., Appel-Meulenbroek, R., Arentze, T. (2024) Level-adaptive sound masking in the open-plan office: How does it influence noise distraction, coping, and mental health? Applied Acoustics , 217.
- CFPB (2024). Druk op kantoor? Een kwestie van perspectief! Waarom medewerkers drukte ervaren in de werkomgeving.
- Cox, C.B., Krome, L.R. en Pool, G.J. (2024). Breaking the sound barrier: Quiet spaces may also foster inclusivity for the neurodiverse community. Industrial and Organizational Psychology, 17, 350–352.
- Mueller, B.J., Liebl, A., Herget, N., Kohler, D. en Leistner, P. (2022). Using active noise-cancelling headphones in open plan offices: No influence on cognitive performance but improvement of perceived privacy and acoustic environment. Frontiers in Built Environment. 8: 962462.
- https://www.nporadio1.nl/podcasts/feit-of-fictie/118430/90-zorgt-een-noisecancelling-koptelefoon-voor-overgevoeligheid-voor-geluid-s04