Een werkplekstrategie ontwikkelen met behulp van werkstijlen

De afgelopen jaren hebben organisaties massaal geïnvesteerd in activiteit-gebaseerd werken, hybride beleid en vernieuwde kantoorconcepten. Flexplekken, zones voor stilte, samenwerkruimtes, ontmoetingsplaatsen – het klinkt allemaal logisch. Maar in de praktijk blijkt dat veel van deze werkplekstrategieën minder goed werken dan gehoopt. Niet omdat het concept verkeerd is, maar omdat het te generiek wordt toegepast.

De ene medewerker werkt het liefst in flow aan één taak, de ander floreert op een dag vol korte overleggen. De één raakt snel overprikkeld door geluid en beweging; de ander zoekt juist energie in interactie. Als de strategie geen rekening houdt met deze verschillen, wordt zelfs de mooiste werkomgeving suboptimaal benut.

Daarom vormen werkstijlen de ontbrekende schakel tussen mens, team en organisatie. Ze zorgen voor een werkplekmix die niet alleen functioneel en efficiënt is, maar vooral: aansluitend op hoe mensen werken.

Waarom veel werkplekstrategieën niet optimaal werken

Kantoorconcepten zoals activity based working zijn vaak ontworpen vanuit efficiency, kostenbesparing of het idee dat flexibiliteit voor iedereen werkt. Maar in de praktijk zie je het volgende gebeuren:

• Concentratieruimtes zijn structureel volgeboekt.
• Iedereen zoekt dezelfde drie fijne plekken op het kantoor.
• Medewerkers voelen zich niet thuis in de ruimte.
• Teams spreken elkaar minder, of juist te veel.
• Introverte of neurodivergent medewerkers ervaren hoge prikkelbelasting.
• Het hybride beleid leidt tot lege dagen en overvolle dagen.

Wat hierachter zit? Een ontbrekend inzicht in werkstijlen.

Want hoe weet je welke ruimtes je nodig hebt, in welke verhouding, en voor wie, als je niet weet hoe mensen werken?

Werkplekstrategie: van werkproces naar werkstijl

Traditioneel worden werkplekstrategieën ingericht vanuit werkprocessen en activiteiten: hoeveel mensen werken geconcentreerd, hoeveel overleggen er zijn, hoeveel samenwerking er plaatsvindt. Dat levert een logische eerste verdeling op van werkplekken. Maar in de praktijk blijkt dit vaak niet voldoende. Wat ontbreekt, is het perspectief van werkstijlen en persoonlijke behoeften.

Want twee mensen kunnen exact hetzelfde werk doen, maar totaal verschillende omstandigheden nodig hebben om dat werk goed uit te voeren.

Wanneer je werkstijlen meeneemt in de werkplekstrategie, verschuift de vraag van “wat doen mensen?” naar “hoe doen mensen hun werk het beste?” — en dat heeft directe gevolgen voor de werkplekmix en de aantallen van bepaalde plekken.

Werkstijlen geven richting: van generiek naar gericht

Werkstijlen brengen in kaart:

• Hoe mensen focussen (kort & intens of langdurig & diep).

• Hoe zij informatie verwerken (analytisch, visueel, verbaal).

• Hoe zij samenwerken (structureel, ad-hoc, digitaal, fysiek).

• Hoe zij omgaan met prikkels (gevoelig voor geluid/licht vs. behoefte aan dynamiek).

• Hoe zij hun taken plannen en organiseren.

De invloed van werkstijlen op de werkplekmix

Stel: uit een analyse van werkstijlen blijkt dat een groot deel van de medewerkers het liefst werkt in diepe focus. Ze hebben behoefte aan rust, overzicht en minimale afleiding. Vanuit het werkproces zou je misschien zeggen dat dit niet de hele dag nodig is — er wordt immers ook overlegd, afgestemd en samengewerkt.

Maar als de werkstijlbehoefte duidelijk is, dan vraagt dat om andere keuzes.

In zo’n situatie betekent dit bijvoorbeeld:

• Meer concentratieplekken dan je op basis van activiteiten zou verwachten
  Niet omdat iedereen de hele dag geconcentreerd werkt, maar omdat mensen die momenten écht nodig hebben om goed te functioneren.

• Een hogere kwaliteit van focusplekken
  Niet alleen bureaus met een label ‘stilte’, maar plekken die daadwerkelijk prikkelarm zijn:
  goede akoestiek, visuele rust, beperkte looproutes en voorspelbaarheid.

• Minder nadruk op open werkplekken
  Wanneer veel medewerkers gevoelig zijn voor prikkels, kan een overmaat aan openheid juist contraproductief werken. Wat op papier samenwerking stimuleert, kan in de praktijk leiden tot vermijding, stress of thuiswerken uit noodzaak.

Open versus gesloten werkomgevingen: een andere balans

Werkstijlen hebben ook invloed op de verhouding tussen open en gesloten ruimtes. In veel moderne kantoren is openheid een belangrijk uitgangspunt: transparantie, zichtlijnen, ontmoeting. Maar openheid is geen doel op zich.

Dan is het logisch om te kiezen voor:

• Meer gesloten of halfgesloten werkplekken.
• Meer scheiding tussen focus- en dynamische zones.
• Duidelijke overgangen tussen stilte en activiteit.
• Minder visuele prikkels in primaire werkzones.

Dat betekent niet dat samenwerking verdwijnt, maar dat deze bewuster wordt gefaciliteerd — op plekken waar het past bij het moment en de werkstijl.

Waarom dit strategisch zo belangrijk is

Als werkplekstrategieën uitsluitend gebaseerd zijn op werkprocessen, ontstaan vaak tekorten op precies die plekken waar de behoefte het grootst is. Medewerkers gaan dan improviseren:
ze zoeken lege vergaderruimtes, werken met koptelefoons of blijven vaker thuis.

Door werkstijlen als extra laag toe te voegen aan de werkplekstrategie:

• Sluit de werkplekmix beter aan op daadwerkelijke behoeften.

• Worden plekken effectiever gebruikt.

• Neemt werkdruk af.

• Ontstaat een omgeving waarin meer mensen duurzaam kunnen presteren.

Voor organisaties betekent dit dat de werkplek niet alleen efficiënt is ingericht, maar ook mensgericht, inclusief en toekomstbestendig.

Waarom dit cruciaal is voor neurodivergente medewerkers

Voor neurodivergente medewerkers is de werkomgeving geen neutrale achtergrond, maar een bepalende factor voor functioneren en welzijn. Prikkels zoals geluid, beweging, licht en onverwachte interacties worden vaak intenser ervaren. In een te open of generiek ingerichte werkomgeving kost aanpassen veel energie en gaat dat ten koste van concentratie en werkplezier.

Werkstijlen maken zichtbaar wat anders onzichtbaar blijft: wat iemand nodig heeft om goed te kunnen werken. Wanneer werkplekstrategieën hier geen rekening mee houden, vallen neurodivergente medewerkers vaak als eerste buiten de boot — niet door gebrek aan talent, maar door een omgeving die niet past.

Door werkstijlen mee te nemen in de werkplekstrategie ontstaat een werkplekmix met voldoende prikkelarme, overzichtelijke en voorspelbare werkplekken. Rust en focus worden daarmee geen uitzondering of individuele aanpassing, maar een volwaardig onderdeel van het ontwerp. Dit vergroot autonomie, vermindert stress en voorkomt dat medewerkers zich moeten terugtrekken of constant moeten compenseren.

Een werkplek die werkt voor neurodivergente medewerkers, werkt uiteindelijk beter voor iedereen. Minder afleiding, meer keuze en een betere balans tussen open en gesloten ruimtes verhogen de kwaliteit van werken in de hele organisatie. Door werkstijlen als uitgangspunt te nemen, wordt neuro-inclusiviteit een vanzelfsprekend onderdeel van een mensgerichte en toekomstbestendige werkplekstrategie.

Over deze blogreeks

Deze blog maakt deel uit van een reeks waarbij we gekeken hebben wat werkstijlen zijn en hoe ze bijdragen aan het beter functioneren van professionals, teams en organisaties.

Lees de eerdere blog’s over werkstijlen:

Waarom inzicht in werkstijlen essentieel is voor modern werk.

Ontdek jouw werkstijl: hoe werk jij eigenlijk het best?

Beter samenwerken door inzicht in elkaars werkstijl.

Meer lezen?

Wil je meer weten over werkplekstrategie? De onderstaande boeken bieden een goede basis voor meer informatie.